STD 9 Science MCQs - Gujarati Medium | GSEB Board 2026

🔬 ધોરણ 9 વિજ્ઞાન MCQs

Gujarat Board (GSEB) | Gujarati Medium

📚 સંપૂર્ણ અભ્યાસ સામગ્રી 2026

📖 આ MCQs વિશે

આ સંગ્રહમાં શામેલ છે:

  • ✅ 100+ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા MCQs - તમામ પ્રકરણોમાંથી
  • ✅ વિસ્તૃત સમાધાન - દરેક પ્રશ્ન માટે સ્પષ્ટીકરણ સાથે
  • ✅ Difficulty Level - Easy, Medium, Hard
  • ✅ Exam Pattern - GSEB પરીક્ષા અનુસાર
  • ✅ અદ્યતન પાઠ્યક્રમ 2026

1 પ્રકરણ 1: આપણી આસપાસના પદાર્થો

પ્ર. 1 પદાર્થની ત્રણ અવસ્થાઓ કઈ છે?Easy
(A) ઘન, પ્રવાહી, વાયુ
(B) ઠોસ, પ્રવાહી, વરાળ
(C) ઘન, પ્રવાહી, વાયુ
(D) બરફ, પાણી, વરાળ
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (C) ઘન, પ્રવાહી, વાયુ
પદાર્થની ત્રણ મુખ્ય અવસ્થાઓ છે - ઘન (Solid), પ્રવાહી (Liquid) અને વાયુ (Gas). આ અવસ્થાઓ તાપમાન અને દબાણના આધારે બદલાય છે. ઉદાહરણ: બરફ (ઘન), પાણી (પ્રવાહી), વરાળ (વાયુ).
પ્ર. 2 કયા તાપમાને પાણી બરફમાં ફેરવાય છે?Easy
(A) 0°C
(B) 100°C
(C) 4°C
(D) -4°C
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (A) 0°C
0°C એ પાણીનું હિમાંક (Freezing Point) છે. આ તાપમાને પાણી પ્રવાહી અવસ્થામાંથી ઠોસ અવસ્થા (બરફ) માં બદલાય છે. આને સ્થિરીકરણ (Solidification) કહે છે.
પ્ર. 3 વરાળીકરણ (Evaporation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન શું થાય છે?Medium
(A) પ્રવાહી ઘનમાં ફેરવાય છે
(B) પ્રવાહી વાયુમાં ફેરવાય છે
(C) વાયુ પ્રવાહીમાં ફેરવાય છે
(D) ઘન પ્રવાહીમાં ફેરવાય છે
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (B) પ્રવાહી વાયુમાં ફેરવાય છે
વરાળીકરણ એ તે પ્રક્રિયા છે જેમાં પ્રવાહી તેના ઉત્કલન બિંદુથી નીચેના તાપમાને વાયુમાં બદલાય છે. આ પ્રક્રિયા કોઈપણ તાપમાને થઈ શકે છે. ઉદાહરણ: કપડાં સુકવવા, પરસેવો વાષ્પીભવન.
પ્ર. 4 પદાર્થના કણો વચ્ચે શું હોય છે?Medium
(A) ખાલી જગ્યા અને આકર્ષણ બળ
(B) ફક્ત હવા
(C) કોઈ જ નહીં
(D) માત્ર પાણી
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (A) ખાલી જગ્યા અને આકર્ષણ બળ
પદાર્થના કણો વચ્ચે ખાલી જગ્યા (Intermolecular space) હોય છે અને તેમની વચ્ચે આકર્ષણ બળ (Intermolecular force) કાર્ય કરે છે. આ બળ ઘન, પ્રવાહી અને વાયુમાં અલગ-અલગ હોય છે.
પ્ર. 5 ઉર્ધ્વપાતન (Sublimation) શું છે?Hard
(A) ઘન → પ્રવાહી
(B) પ્રવાહી → વાયુ
(C) ઘન → વાયુ (પ્રવાહી વિના)
(D) વાયુ → ઘન
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (C) ઘન → વાયુ (પ્રવાહી વિના)
ઉર્ધ્વપાતન એ તે પ્રક્રિયા છે જેમાં ઘન પદાર્થ સીધો વાયુ અવસ્થામાં બદલાય છે, પ્રવાહી અવસ્થામાં જયા વિના. ઉદાહરણ: કપૂર, શુષ્ક બરફ (CO₂), નેપ્થલિન, આયોડિન.

2 પ્રકરણ 2: શું આપણી આસપાસના પદાર્થો શુદ્ધ છે?

પ્ર. 6 શુદ્ધ પદાર્થના લક્ષણો શું છે?Easy
(A) બે અથવા વધુ ઘટકોથી બનેલો
(B) એક જ પ્રકારના કણોથી બનેલો
(C) ભૌતિક રીતે અલગ કરી શકાય
(D) અચોક્કસ રચના
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (B) એક જ પ્રકારના કણોથી બનેલો
શુદ્ધ પદાર્થ એક જ પ્રકારના કણોથી બનેલો હોય છે અને તેના ગુણધર્મો નિશ્ચિત હોય છે. ઉદાહરણ: શુદ્ધ પાણી, શુદ્ધ સોનું, ઓક્સિજન વાયુ.
પ્ર. 7 મિશ્રણના પ્રકારો કેટલા છે?Easy
(A) એક
(B) બે - સજાતીય અને વિજાતીય
(C) ત્રણ
(D) ચાર
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (B) બે - સજાતીય અને વિજાતીય
સજાતીય મિશ્રણ: સમગ્ર મિશ્રણમાં એકસમાન રચના (ઉદા. દ્રાવણ, ખારું પાણી)
વિજાતીય મિશ્રણ: અસમાન રચના (ઉદા. માટી-પાણી, તેલ-પાણી)
પ્ર. 8 દ્રાવણમાં દ્રાવક અને દ્રાવ્ય શું છે?Medium
(A) બંને સમાન છે
(B) દ્રાવક વધુ માત્રામાં, દ્રાવ્ય ઓછી માત્રામાં
(C) દ્રાવ્ય વધુ, દ્રાવક ઓછું
(D) કોઈ ફરક નથી
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (B) દ્રાવક વધુ માત્રામાં, દ્રાવ્ય ઓછી માત્રામાં
દ્રાવણમાં જે ઘટક વધુ માત્રામાં હોય તેને દ્રાવક (Solvent) કહે છે અને જે ઓછી માત્રામાં હોય તેને દ્રાવ્ય (Solute) કહે છે. ઉદાહરણ: ખારા પાણીમાં પાણી = દ્રાવક, મીઠું = દ્રાવ્ય.
પ્ર. 9 કોલોઇડ (Colloid) શું છે?Hard
(A) શુદ્ધ પદાર્થ
(B) વાસ્તવિક દ્રાવણ
(C) દ્રાવણ અને સસ્પેન્શન વચ્ચેનું મિશ્રણ
(D) સસ્પેન્શન
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (C) દ્રાવણ અને સસ્પેન્શન વચ્ચેનું મિશ્રણ
કોલોઇડના કણોનું કદ 1-1000 nm વચ્ચે હોય છે. તે પારદર્શક નથી પણ કાગળમાંથી પસાર થાય છે. ઉદાહરણ: દૂધ, ધુમાડો, કોહરો, શેમ્પૂ. ટિંડલ અસર (Tyndall Effect) દેખાય છે.
પ્ર. 10 સંતૃપ્ત દ્રાવણ (Saturated Solution) શું છે?Medium
(A) જેમાં વધુ દ્રાવ્ય ઓગળી શકે
(B) જેમાં વધુ દ્રાવ્ય ઓગળી શકતું નથી
(C) જેમાં દ્રાવ્ય નથી
(D) જેમાં દ્રાવક નથી
✓ સમાધાન:
સાચો જવાબ: (B) જેમાં વધુ દ્રાવ્ય ઓગળી શકતું નથી
આપેલા તાપમાને જ્યારે દ્રાવણમાં વધુ દ્રાવ્ય ઓગળી શકતું નથી ત્યારે તેને સંતૃપ્ત દ્રાવણ કહે છે. તાપમાન વધારવાથી સંતૃપ્તતા વધે છે.